Η είδηση του θανάτου ενός νέου ανθρώπου στην Κλειτορία, μόνος και αβοήθητος στο σπίτι του, δεν είναι απλώς μια τραγική εξαίρεση. Είναι ένα ηχηρό καμπανάκι για μια κοινωνία που, παρά τις διακηρύξεις και τις καλές προθέσεις, αφήνει ρωγμές στο δίχτυ προστασίας των πιο ευάλωτων. Και όταν οι ρωγμές αυτές γίνονται χάσματα, το τίμημα είναι ανθρώπινες ζωές.

Σε μικρές κοινωνίες όπως ο Δήμος Καλαβρύτων, η αλληλεγγύη δεν είναι αφηρημένη έννοια. Είναι καθημερινή πράξη. Είναι ο γείτονας που ρωτά «είσαι καλά;», η κοινωνική υπηρεσία που προλαβαίνει την κρίση, η τοπική αυτοδιοίκηση που μετατρέπει τους αριθμούς του προϋπολογισμού σε πραγματική φροντίδα. Όταν όμως ένας συμπολίτης μας, που ανήκει σε ευάλωτη ομάδα, χάνει τη ζωή του μέσα στη σιωπή και την απομόνωση, οφείλουμε να αναρωτηθούμε: πού έσπασε η αλυσίδα της μέριμνας;

Ίσως η απάντηση δίνεται από τον επικεφαλή της αντιπολίτευσης στο Δήμο Καλαβρύτων Θανάση Κανελλόπουλο, ο οποίος στην εισήγησή του στην 1η Ειδική Συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Καλαβρύτων, κατά την οποία τέθηκε προς ψήφιση ο Προϋπολογισμός του Δήμου για το οικονομικό έτος 2026, μαζί με τη Στοχοθεσία, συν τοις άλλης ανέφερε χαρακτηριστικά: 

"Η κοινωνική πολιτική κρίνεται περιορισμένη, μη καλύπτοντας τις αυξημένες ανάγκες ευάλωτων ομάδων, ενώ οι δομές λειτουργούν υπό συνθήκες υποστελέχωσης και υποχρηματοδότησης"

Η δημόσια συζήτηση για την κοινωνική πολιτική συχνά εγκλωβίζεται σε τεχνικούς όρους: «στοχοθεσία», «κατανομή πόρων», «λειτουργικά έξοδα». Πίσω από αυτούς τους όρους όμως υπάρχουν πρόσωπα, ιστορίες, ανάγκες που δεν μπορούν να περιμένουν. Η επισήμανση του επικεφαλής της αντιπολίτευσης, Θανάση Κανελλόπουλου, ότι η κοινωνική πολιτική παραμένει περιορισμένη και οι δομές λειτουργούν υπό συνθήκες υποστελέχωσης και υποχρηματοδότησης, δεν είναι μια απλή πολιτική αιχμή. Είναι μια διαπίστωση που αντανακλά την εμπειρία πολλών τοπικών κοινωνιών σε όλη τη χώρα.

Η υποστελέχωση των κοινωνικών υπηρεσιών δεν είναι μόνο αριθμητικό ζήτημα. Σημαίνει λιγότερες κατ’ οίκον επισκέψεις, καθυστερήσεις στην ανίχνευση περιστατικών, εξάντληση των επαγγελματιών πρώτης γραμμής. Η υποχρηματοδότηση δεν είναι απλώς ένας ισολογισμός που «δεν βγαίνει». Μεταφράζεται σε περιορισμένα προγράμματα υποστήριξης, ανεπαρκή δίκτυα φροντίδας, απουσία συντονισμού μεταξύ φορέων. Και όταν αυτά συνδυάζονται, το σύστημα παύει να είναι προληπτικό και γίνεται παθητικό . Αντιδρά μόνο όταν είναι ήδη αργά.

Οφείλουμε, ωστόσο, να δούμε το ζήτημα πέρα από τη στενή αντιπαράθεση διοίκησης και αντιπολίτευσης. Η κοινωνική πολιτική δεν μπορεί να είναι πεδίο μικροπολιτικής. Είναι πεδίο ευθύνης. Η τοπική αυτοδιοίκηση καλείται να λειτουργήσει ως εγγυητής αξιοπρέπειας. Αυτό σημαίνει επένδυση σε ανθρώπινο δυναμικό, ουσιαστική χαρτογράφηση των ευάλωτων πολιτών, ενεργοποίηση προγραμμάτων πρόληψης της απομόνωσης, συνεργασία με δομές υγείας και εθελοντικές οργανώσεις. Σημαίνει επίσης διαφάνεια: οι πολίτες πρέπει να γνωρίζουν ποιες υπηρεσίες υπάρχουν, πώς λειτουργούν, πού μπορούν να απευθυνθούν.

Υπάρχει και μια βαθύτερη διάσταση: η κοινωνική συνοχή. Σε περιόδους οικονομικής πίεσης και δημογραφικής συρρίκνωσης, οι τοπικές κοινωνίες δοκιμάζονται. Η αίσθηση ότι «ο καθένας είναι μόνος του» διαβρώνει τον κοινωνικό ιστό. Αντίθετα, όταν η κοινότητα οργανώνεται γύρω από την πρόληψη και τη φροντίδα, ενισχύεται η εμπιστοσύνη και η συλλογική ανθεκτικότητα. Δεν πρόκειται μόνο για παροχές. Πρόκειται για σχέσεις.

Η τραγωδία που βιώνει ο Δήμος μας, δεν πρέπει να ξεχαστεί με τον χρόνο. Οφείλει να μετατραπεί σε αφετηρία αναστοχασμού και δράσης. Η αναθεώρηση προτεραιοτήτων στον προϋπολογισμό, η ενίσχυση των κοινωνικών δομών, η δημιουργία μηχανισμών έγκαιρης παρέμβασης για μοναχικά ή ευάλωτα άτομα δεν είναι πολυτέλειες. Είναι στοιχειώδεις υποχρεώσεις μιας κοινωνίας που σέβεται τον εαυτό της.

Κάθε απώλεια ζωής υπό συνθήκες εγκατάλειψης αποτελεί συλλογική αποτυχία. Όχι για να επιμερίσουμε ευθύνες με ευκολία, αλλά για να αναλάβουμε ευθύνη με ειλικρίνεια. Η μνήμη του συμπολίτη μας απαιτεί κάτι περισσότερο από λόγια συμπαράστασης. Απαιτεί πράξεις που θα διασφαλίσουν ότι κανείς δεν θα μείνει ξανά μόνος όταν χρειάζεται βοήθεια.

Αν κάτι οφείλει να γεννηθεί μέσα από αυτή τη θλίψη, είναι η αποφασιστικότητα να ξαναχτιστεί ένα ισχυρό, ζωντανό δίκτυο κοινωνικής προστασίας. Ένα δίκτυο που δεν θα μετριέται μόνο σε κονδύλια και αριθμούς, αλλά σε ανθρώπινες παρουσίες, σε έγκαιρα χτυπήματα στην πόρτα, σε ζωές που σώζονται σιωπηλά. Γιατί το μέτρο μιας κοινωνίας δεν είναι οι διακηρύξεις της, αλλά ο τρόπος που φροντίζει τους πιο ευάλωτους ανθρώπους της.